AI-assistent (Beta)

Laatst bijgewerkt: 2026-11-20

Plainva kan vragen over je notities beantwoorden met een AI-model van jouw keuze. Het leest je vault, noemt de notities waarop het zich baseert, opent notities en weergaven voor je en stelt wijzigingen voor — als voorstellen bij een notitie, als concepten voor iets nieuws of als een plan dat jij bevestigt. Een notitie verandert het alleen zelf waar jij dat toestaat (Direct toepassen). De assistent is experimenteel en staat uit totdat je hem inschakelt, apart op elk apparaat.

Inschakelen

Open Instellingen → AI en zet AI op dit apparaat gebruiken aan. Zolang de schakelaar uit staat, toont de pagina twee kaarten: Plainva AI (Beta), met deze schakelaar, en Geschiedenis en verbruik, zodat je bewaarde gesprekken kunt verwijderen zonder de AI in te schakelen. Zonder de schakelaar is er geen AI-knop, geen AI-tabblad en geen AI-venster. Er wordt pas iets verzonden zodra je iets vraagt. Staat hij aan, dan toont de pagina in deze volgorde Modellen, Privacy, Zonder model op dit apparaat (zoeken op betekenis, hints naast de open notitie en samenvattingen), Andere programma’s (op de desktop AI-apps op deze computer en externe agents, op een iPhone of iPad Siri & Opdrachten), en als laatste Geschiedenis en verbruik. Wat voor één vault geldt, staat op de aparte pagina AI in deze vault (zie verderop): de kaarten Internet, Wat deze vault mag verlaten, Externe hulpmiddelen, Routines, vaardigheden en geheugen. Zolang de AI op het apparaat uit staat, blijven de kaarten staan — behalve de kaart Routines, die pas verschijnt zodra de AI aan staat — en een opmerking erboven zegt dat wat daar staat geldt zodra de AI aan staat.

Een provider kiezen

Plainva brengt geen eigen AI-dienst mee: je gebruikt een provider van jouw keuze, met je eigen sleutel. Elke provider is te kiezen; Plainva noemt hun voorwaarden en bewaartermijn, zodat jij beslist — het sluit er geen enkele uit.

SoortProviders
CloudprovidersAnthropic, OpenAI, Google Gemini
Gateways en eigen serversOpenRouter, elke OpenAI-compatibele server
Op deze computer (desktop)Ollama, LM Studio
Op deze telefoonApple (iPhone), Gemini Nano (Android)
  1. Kies in Instellingen → AI, op de kaart Modellen, voor Provider toevoegen en kies er een (zolang er geen provider is, zegt de kaart Nog geen model; op de desktop biedt ze precies die knop aan, op de telefoon is Provider toevoegen de rij eronder). Elk item draagt een korte opmerking over de voorwaarden — bijvoorbeeld dat bij de gratis toegang van Google mensen je invoer kunnen lezen.
  2. Voer de sleutel in met Sleutel invoeren. De sleutel gaat naar de beveiligde opslag van dit apparaat; Plainva toont hem nooit meer — niet aan de AI en niet op het scherm.
  3. Direct na de eerste provider opent de modelkeuze voor het profiel waarmee nieuwe gesprekken beginnen vanzelf; zolang dat profiel leeg is, zegt de kaart Nog geen model voor nieuwe gesprekken met Model kiezen. Op de telefoon opent Instellen in een gesprek de inrichting in drie stappen — Aanbieder (Op dit apparaat, Anthropic, OpenAI, Google … met je eigen sleutel of Eigen server), Toegang (de sleutel, het eigen model van de telefoon of het adres van de server) en Proef —, die in het gesprek eindigt met Hallo zeggen. De profielen verschijnen zodra er een aanbieder is.
  4. Verbinding testen laadt de eigen modellijst van de provider. In de providerrij op de desktop staat alleen een knop zolang er iets ontbreekt (Sleutel invoeren of Opnieuw proberen); Verbinding testen, de sleutel vervangen of verwijderen en de provider verwijderen staan in het “…”-menu van de rij. Op de telefoon opent de rij zelf deze keuzes. Mislukt de test, dan zegt de rij Verbinding mislukt: en waarom (een geweigerde sleutel, geen verbinding, een onbekend model); de melding in een gesprek, hieronder beschreven, noemt de afzender (dit apparaat, het netwerk, de provider of Plainva) en biedt de precieze oplossing; de eigen foutmelding van de provider staat achter Details.

Een OpenAI-compatibele server voeg je toe via het adres ervan. Plainva vraagt vlak voor het toevoegen nog een keer om bevestiging, in een venster van het besturingssysteem, en verzendt alleen naar het adres dat je hebt bevestigd. Onversleuteld http werkt alleen voor een server op dit apparaat; voor al het andere is https nodig.

Heb je nog geen sleutel: een model op deze computer (Ollama, LM Studio) kost niets, en de console van elke provider geeft sleutels uit.

Het model van het systeem op de telefoon. Op een iPhone of iPad biedt Provider toevoegen Apple aan (het model ervan vereist Apple Intelligence), op een Android-telefoon Gemini Nano — op elk apparaat van dat systeem, ook waar het het model niet kan draaien; de regel zegt dat dan. Het heeft geen sleutel nodig, kost niets en er verlaat niets het apparaat — daarom vraagt geen overzicht vóór het verzenden. Het venster is klein, ongeveer 4.000 tokens voor notities, vraag en antwoord samen: er gaan minder notities mee, eerdere beurten worden ingekort en het gebruikt geen hulpmiddelen. De regel zegt of het klaar is en zo niet, waarom — Apple Intelligence uit, een apparaat dat het niet kan draaien, een model dat het systeem nog voorbereidt; op Android vraagt Model laden het systeem om het te downloaden. Het model van Apple spreekt niet elke taal (geen Pools). Noemt het profiel Lokaal het, dan schrijft het op de telefoon ook de samenvattingen.

Modellen en profielen

Vier profielen — Snel, Gebalanceerd, Sterk en Lokaal — zijn jouw toewijzing van modellen. Kies voor elk een provider en een model, uit de lijst van de provider of door de model-ID precies zo in te typen als de provider die noemt (Eigen model-id). Het profiel waarmee een nieuw gesprek begint, draagt het label Standaard; een ander profiel wordt het via zijn “…”-menu (op de telefoon via zijn blad) met Gebruiken voor nieuwe gesprekken; Profiel wissen maakt het leeg. Plainva noemt geen enkel model “het beste”. Op de telefoon is het kiezen van het model van een profiel één blad: provider, het veld Modellen zoeken, de lijst, een eigen model-id en, voor een server op het eigen adres van deze telefoon — niet voor de profielen Audio en Zoekmodel —, het venster en Kan hulpmiddelen aanroepen.

Onder de opmerking Meer modellen: audio voor spraaknotities en het model van zoeken op betekenis. staan twee extra plekken. Audio bevat het model dat spraaknotities uitschrijft; het is nooit de standaard voor een gesprek. Zoekmodel bevat het model waarmee Plainva zoeken op betekenis berekent als je onder Zoeken op betekenis Eigen provider kiest — zie Zoeken. De profielen en deze twee plekken verschijnen pas als er een provider is.

Een model op deze computer. Een server op je eigen computer noemt zijn modellen, maar niet hoeveel een model in één keer kan lezen, en ook niet of het hulpmiddelen kan aanroepen. Kies je zo’n model voor een profiel, dan kun je beide opgeven: Contextvenster, in tokens — laat het leeg als je het niet weet — en Kan hulpmiddelen aanroepen. Bij een klein venster stuurt Plainva minder en kortere notities mee, en het stopt vóór een verzoek dat niet zou passen, in plaats van dat de server het stilzwijgend afkapt; de melding zegt dan hoeveel tokens het verzoek nodig heeft en wat je hebt opgegeven. Staan de hulpmiddelen uit, dan antwoordt het model aan de hand van wat er meegaat: zonder hulpmiddelen, zonder internet en zonder iets op te zoeken. Een model op dit apparaat krijgt de tijd: het mag tot vijftien minuten zwijgen voor het eerste woord, en het gesprek telt mee zolang het rekent.

Volledig lokaal

Zodra een gesprek kan beginnen, toont de kaart Modellen in Instellingen → AI in één regel “Nu: …” wat er nu op dit apparaat geldt: dat een provider antwoordt (“Cloud”), dat dit apparaat ook zelf iets berekent (“Hybride”) — zoeken op betekenis, de samenvattingen, het lezen van e-mails en afspraken —, of dat een model op dit apparaat antwoordt. Die regel is een toestand, geen keuze: ze volgt uit de providers en hulpfuncties die je hebt ingesteld.

Op de kaart Privacy is Volledig lokaal de enige schakelaar van dit soort, en een belofte: zolang hij aan staat, antwoorden alleen modellen op dit apparaat — een server op deze computer, of het eigen model van het systeem op een telefoon —, en niets wat de AI verwerkt, gaat naar een provider, naar het internet of naar een ander programma. De schakelaar geldt voor dit apparaat, in elke vault.

Vragen

De notitie die je open hebt staan, gaat automatisch mee; verwijder haar met het kruisje ✕ uit de context als je wilt. Notitie vastzetten… voegt nog meer notities toe. De assistent kan ook zelf dingen opzoeken: hij doorzoekt de vault, leest notities en de secties ervan, databases, backlinks en gelinkte notities, somt taken, afspraken en de onlangs geopende of gewijzigde notities op en opent notities en weergaven. Voor een terugblik — wat er in een periode veranderde, hoe een notitie zich ontwikkelde — leest hij de versiegeschiedenis op dit apparaat; een regel die je hebt verwijderd, kan hij tellen, maar nooit lezen. Tenzij je hem wijzigingen direct laat toepassen (zie ‘Direct toepassen’ verderop), kan hij zelf niets veranderen, aanmaken of verwijderen; wat hij in plaats daarvan kan voorstellen, staat verderop onder ‘Wijzigingen voorstellen’.

De assistent kan je ook dingen laten zien: een notitie openen bij een kop, een notitie in de graaf tonen, de kalender op een dag zetten, weergaven openen, de zijbalken tonen en verbergen. Hij gebruikt daarvoor de opdrachten van het opdrachtenpalet — en daarvan alleen die iets tonen: wat iets aanmaakt, wijzigt, verwijdert, exporteert of een venster opent, kan hij niet in gang zetten.

Elk gesprek begint met de regel “Antwoorden worden geschreven door een AI — ⟨model⟩ via ⟨provider⟩”; daaronder staat wat er met wijzigingen gebeurt: “Wat de AI zou veranderen, legt ze je voor als voorstel.” (heeft een map van de vault “Wijzigen zonder te vragen”, dan noemt ze die uitzondering) — of, zolang Direct toepassen aan staat, dat de AI hier notities mag wijzigen en aanmaken. De knop onderaan draagt de naam van het profiel (bijvoorbeeld Model: Gebalanceerd) en opent het profielmenu. Vóór het eerste bericht heeft de contextregel labels, de schakelaars eerst: Internet (alleen waar de vault het toestaat), Direct toepassen (zie hieronder) en Mijn stijl (alleen met een schrijfstijl), daarna Notitie vastzetten… en Wat gaat er mee? (de contextweergave, zie hieronder). Een schakelaar die aan staat is gevuld en draagt een vinkje; op de telefoon is de rij één regel die je opzij schuift. Na het eerste bericht zijn internet en stijl niet meer te wisselen — Direct toepassen wel —, en de openingsregel zegt wat geldt. In een leeg gesprek toont Vaardigheden onder het invoerveld de vaardigheden, de uitgelichte eerst; de linkerkolom van het AI-tabblad toont ze niet meer; op de telefoon leidt de laatste ingang, Vaardigheden en geheugen, naar de vaardigheden en het geheugen. Een leeg gesprek zonder startpagina begint bovenaan met Vraag iets. Het veld zegt “Vraag iets over ‘titel’ of je vault…” met een open notitie, anders “Vraag iets over je vault…”; de verzendknop zit in het veld. Op de telefoon wijkt de voet zolang het toetsenbord open is.

Onder elk antwoord staan Kopiëren, Bewaren als notitie en, onder het laatste antwoord, Leren van dit gesprek en een “…”-menu met Dezelfde vraag aan een ander model…, dat naar Details leidt. Ernaast staat een korte regel die zegt waarheen het bericht ging, hoeveel notities en — waar de provider prijzen publiceert — de geschatte kosten (“Naar ⟨provider⟩ · n notities · ≈ kosten”). Details opent het volledige overzicht van de uitvoering: tokens, cache waar de provider er een meldt, geheugen, stijl, pagina’s. In de korte regel verschijnt de dekking alleen als die gedeeltelijk of laag is. Stoppen beëindigt een antwoord op elk moment.

Een vraag die op jou wacht — het overzicht vóór het verzenden, een pagina, een zoekopdracht, een hulpmiddel, een vraag van een server — staat boven het invoerveld, niet in het scrollende gesprek; het veld zegt dan ‘Beantwoord eerst de vraag hierboven’. Hoe lang de vraag ook is, haar knoppen blijven onderaan zichtbaar — ook in de zijbalk.

Gaat er iets mis, dan noemt de melding wie de bron is (dit apparaat, het netwerk, de provider of Plainva) en biedt ze de precieze oplossing; zonder verbinding op het apparaat zegt ze dat ook.

Een link in een antwoord opent pas nadat je het adres ervan hebt bevestigd, en afbeeldingen in antwoorden worden nooit geladen.

Wat er meegaat

Bij elke vraag stelt Plainva samen wat ertoe kan doen — op dit apparaat, voordat er iets wordt verzonden:

Een sectie of een hele notitie die het gesprek al bevat en die sindsdien niet is veranderd, wordt genoemd, niet opnieuw verzonden; kaarten en de situatie hierboven gaan bij elk bericht opnieuw mee. Plaatsen uit je journaal en stemmingswaarden worden nooit uit zichzelf verzonden.

Voordat er iets wordt verzonden

Het eerste verzoek van een sessie toont een overzicht met de titel “Verzenden naar ⟨provider⟩?”: waar het heen gaat, de notities (elk met de − om haar weg te laten of te maskeren), wat er verder meegaat (je selectie, afspraken, taken), internet en de omvang. Het geheugen en de stijl die meegaan en wat is achtergehouden staan er ook; de instructies en de hulpmiddelen staan achter Details. Op de telefoon staan de knoppen onder elkaar. Verzenden verzendt het; Annuleren verzendt niets en geeft je woorden terug in het invoerveld; het gesprek verlaten terwijl het overzicht open is — een ander openen, een nieuw beginnen of dit verwijderen — doet hetzelfde; de − naast een notitie laat haar weg. Binnen wat je hebt goedgekeurd, gaan de volgende verzoeken zonder vraag. Het overzicht komt terug zodra de reikwijdte groeit: een ander model of een andere provider, een nieuw soort gegevens, notities uit een andere map, nieuwe hulpmiddelen, internet waar het eerder uit stond, een soort gevoelige tekst die geen goedkeuring dekte, instructies van je vault die geen deel waren van wat je goedkeurde, of een veel groter verzoek. Een model op dit apparaat vraagt nooit.

Wil je het overzicht vóór elk verzoek zien, zet dan Vragen vóór elk verzoek aan — in de eigen regel boven de knoppen van het overzicht of op de kaart Privacy van Instellingen → AI.

Onder elk antwoord zegt één rustige regel waarop het berust — de notities die ermee meegingen, bij naam — en naar wie het ging; Details opent het overzicht van wat ermee meeging, met de dekking van het antwoord. Een waarschuwing verschijnt alleen als een antwoord een notitie als bron noemt — een link ernaar — die niet is verzonden en niet is gelezen: controleer die bewering dan aan je notities. Kon de vault niet op tijd zeggen waar de links van een antwoord heen leiden, dan staat onder Details dat dit niet is gecontroleerd.

Waaruit een antwoord bestond. Geopend legt Details ook vast waarop het antwoord berust: wanneer je de vraag stelde; elke notitie met de versie die meeging — een korte code — en of ze ongewijzigd, sindsdien gewijzigd of niet meer aanwezig is; de notities die de hulpmiddelen van de assistent hebben gelezen; de hulpmiddelen die hij heeft gebruikt; de versie van de vaardigheid waarmee hij werkte; en wat hij aan jou ter beslissing heeft overgelaten. Plainva bewaart paden en versies, nooit de tekst; of een notitie is gewijzigd, controleert dit apparaat wanneer je Details opent. Aan een ander model vragen… (in de geopende Details; het “…”-menu leidt erheen) stelt dezelfde vraag met dezelfde notities in een nieuw gesprek: er wordt niets toegevoegd wat een zoekopdracht zou vinden, de notitie die je nu open hebt blijft erbuiten, net als wat je privacyregels nu van dat model weghouden. Het overzicht vóór het verzenden toont wat er meegaat, zoals bij elk verzoek, en het nieuwe gesprek noemt het gesprek waar het vandaan komt. Dit werkt voor de eerste vraag van een gesprek — een latere vraag bouwt voort op wat eerder is gezegd — en voor vragen die niets dan notities meebrachten.

Wat gaat er mee?

Het label Wat gaat er mee? onder het invoerveld (eerder een oog, “Context bekijken”) toont wat het volgende verzoek zou meenemen — voordat het gaat, voor het model dat nu is gekozen. Bij elke notitie: waarom ze is gekozen (nu open, vastgezet, past bij je woorden, verwant in betekenis, gelinkt, binnenkort …), welk deel meegaat en ongeveer hoeveel tokens. Elke notitie kun je

Notities die je regels achterhouden, staan er ook, zodat je weet wat er ontbreekt; ze worden nooit beoordeeld en nooit verzonden. Met deze context verzenden verzendt wat je hebt getypt. In een breed AI-tabblad blijft de weergave als kolom naast het gesprek open. Wat je hier vastzet of weglakt terwijl het overzicht vóór het verzenden open is of een antwoord nog onderweg is, geldt vanaf het volgende bericht en blijft bij het gesprek.

Boven de notities zegt Verstuurd hoeveel van deze notities meegaat — bijvoorbeeld ~870 van 3.460 tokens — en Bespaard hoeveel minder dat is dan elke voorgestelde notitie helemaal te versturen; de eerste keer staat er ook bij hoeveel tokens dat zou zijn geweest. Als spoor in de graaf tonen opent de graaf met de open notitie en de bronnen gemarkeerd, en de links ertussen.

Lijkt de tekst die naar een cloud zou gaan een wachtwoord of sleutel, een rekening- of kaartnummer, een identiteits- of fiscaal nummer of gezondheidsgegevens te bevatten, dan staat onder de notitie Mogelijk gevoelig en wat er herkend is — in Wat gaat er mee? en in het overzicht vóór het verzenden. In Wat gaat er mee? biedt de regel ook Op dit apparaat houden aan, dat de regel cloud: deny in de notitie schrijft; het overzicht biedt alleen het weglakken aan. Nummers en geheimen vervangt In dit gesprek weglakken door een plaatshouder zoals ⟦withheld account⟧ in elk bericht van dit gesprek, ook als het model de notitie zelf leest, totdat je Zonder weglakken versturen kiest; het overzicht telt ze onder Achtergehouden. Taken en afspraken hebben dezelfde keuze in de regel Taken, afspraken en gegevens van de open notitie. Zou in een sessie voor het eerst iets van zo’n soort onweggelakt meegaan, dan vraagt het overzicht vóór het verzenden. De controle gebeurt op dit apparaat; het is een hint, geen filter: ze kan iets missen en houdt nooit een verzoek tegen. Een passage die een voorstelactie verzendt, gaat zoals ze is, en het overzicht noemt alleen wat ze bevat; een selectie die met een vraag meegaat, wordt gecontroleerd zoals een notitie en kan ook worden weggelakt. Bij een model op dit apparaat verschijnt geen hint.

Samenvattingen

Met Samenvattingen met het lokale model (onder Instellingen → AI, op de kaart Zonder model op dit apparaat, uit totdat je het aanzet) schrijft een model op je computer korte samenvattingen van de lange secties van je notities, van hele notities, van de mappen op het hoogste niveau en van de vault. Het werkt alleen als het profiel Lokaal een server op deze computer noemt (Ollama, LM Studio; op de telefoon het model van het systeem) — nooit een cloud op de achtergrond — en alleen terwijl Plainva niets anders te doen heeft; op de telefoon alleen zolang die open is. Elke samenvatting wordt gecontroleerd: de samenvatting van een sectie moet elk getal, elke datum, elk bedrag, elke link, tag en ontkenning woordelijk behouden, anders gaan de zinnen van de sectie zelf. Een samenvatting is gebonden aan precies de tekst waarvoor ze staat; wijzig je de sectie, dan wordt ze niet gebruikt totdat ze opnieuw is geschreven. Samenvattingen van mappen en van de vault ontstaan alleen uit notities die je regels naar een cloud laten gaan. In Wat gaat er mee? zegt een bron die als samenvatting ging dat, en Origineel stuurt bij het volgende bericht haar eigen zinnen. Naar een model in de cloud en in een gesprek dat het internet mag gebruiken gaat een samenvatting alleen als haar notitie voor die lezer niets achterhoudt — geen achtergehouden link, niet in de tekst en niet in de eigenschappen, ook verder niets —, en die van een map of van de vault alleen als geen van haar notities iets achterhoudt. Dat wordt bij het versturen beslist: een samenvatting die werd geschreven voordat er een link bij kwam of een notitie werd achtergehouden, gaat niet mee.

Met een selectie

Selecteer tekst in een notitie, en de AI werkt alleen met die passage.

Een voorstelactie verzendt de geselecteerde passage met de naam en het pad van haar notitie — niet de rest van de notitie, geen vastgezette notities, geen geheugen, geen tools — en vraagt met hetzelfde overzicht als een vraag. Het antwoord komt als een ronde voorstellen in de notitie, net als die van een persoon: onder Voorstellen accepteer of wijs je elke wijziging of de hele ronde af, en daarvoor verandert er niets in de notitie. De auteursregel van de ronde luidt Plainva AI · ⟨model⟩, zodat zichtbaar blijft welke passage een AI schreef. Taken ervan maken zet de taken onder de passage in plaats van die te vervangen. Elke actie bewaart haar gesprek in de geschiedenis.

Een passage uit een notitie die je regels bij de cloud weghouden — of een met links naar zulke notities of met plaatsgegevens — gaat naar geen enkel cloudmodel. In een versleutelde workspace zijn de voorstelacties nog niet beschikbaar: de voorstellen daarin kunnen de AI nog niet als auteur noemen.

In een draad met opmerkingen

Spreek de assistent aan in een opmerking, en hij antwoordt in de draad. Typ een @ in het opmerkingsveld en kies AI — het item met het AI-teken — of schrijf de naam zelf: @AI, @KI en @IA bereiken hem allemaal, in welke taal de app ook staat. Zodra je opmerking is verzonden, toont de draad onder AI de regel schrijft een antwoord…; Stoppen beëindigt dat. Het antwoord verschijnt als antwoord in dezelfde draad, met de auteursregel Plainva AI · ⟨model⟩. Anders dan een voorstel wacht het niet tot het wordt geaccepteerd — het is een aantekening naast de notitie, nooit tekst erin — en op het apparaat dat de vraag stelde verwijder je het zoals een eigen opmerking.

De draad gaat naar het model zoals een vraag: de opmerkingen erin, de passage waaraan hij hangt en de notitie zelf, via hetzelfde overzicht. Een draad met opmerkingen is een eigen soort gegevens, dus het overzicht vraagt het de eerste keer. Waar je regels de notitie weghouden van de cloud, gaan ook haar opmerkingen daar niet heen, en links daarin naar zulke notities worden achtergehouden. Alleen een opmerking die je op dit apparaat verzendt, roept de assistent; een opmerking die via synchronisatie binnenkomt doet dat nooit, wat er ook in staat. Webadressen die de AI zelf meebrengt — in een antwoord, een voorstel of een transcriptie — worden zo geschreven dat niets ze opent of laadt (https[://]…); adressen die je eigen tekst al bevatte, blijven zoals ze zijn. In een versleutelde workspace kun je de assistent nog niet aanspreken: de opmerkingen daarin kunnen de AI nog niet als auteur noemen.

Vaardigheden

Vaardigheden zijn instructies voor terugkerend werk. Veertien komen met Plainva mee — waaronder Dagoriëntatie, Weekoverzicht en Projectstatus, die Vaardigheden onder het invoerveld van een leeg gesprek als eerste noemt — en je kunt eigen vaardigheden schrijven of importeren. Start er een met een klik, of vraag gewoon: de AI laadt zelf een passende vaardigheid. Je eigen vaardigheden lopen pas nadat je ze op dit apparaat hebt goedgekeurd. Alles erover: Vaardigheden.

Scripts zijn kleine programma’s die je schrijft voor wat een model slecht kan — tellen, sorteren, optellen. Ze werken in een afgesloten ruimte, lezen je vault via dezelfde hulpmiddelen als de AI en draaien pas nadat je ze op dit apparaat hebt goedgekeurd. Alles erover: Scripts.

Routines

Een routine start een vaardigheid op een tijdstip dat je zelf instelt — het ochtendoverzicht op werkdagen om zeven uur, het weekoverzicht op vrijdagmiddag. Je stelt er een in via de instellingen van de vault, onder AI in deze vault, in de kaart Routines: Nieuwe routine, daarna een naam, de Vaardigheid, de zin die ze elke keer te horen krijgt (leeg gelaten: het eigen verzoek van de vaardigheid), de dagen en de tijd, wat er gebeurt Als Plainva op dat moment gesloten was — Eén keer inhalen of Overslaan —, en het Model. Alleen vaardigheden die op dit apparaat actief zijn en alleen lezen, kunnen een routine worden. Heeft de vault een map met Wijzigen zonder te vragen, dan kunnen ook vaardigheden die notities wijzigen of aanmaken dat.

Voordat een routine bestaat, toont Plainva wat er geldt voor een uitvoering waar niemand naar kijkt, en alleen jouw ja — Routine instellen, na de stap Door naar het overzicht van het formulier — maakt haar aan; de bevestiging heet “Hoe ‘naam’ zonder jou draait”. Een routine leest alleen — geen voorstel, geen concept, geen internet, geen extern hulpmiddel, geen script, geen opdracht van de app —, behalve in mappen met Wijzigen zonder te vragen (zie Direct toepassen): daar mag ze notities wijzigen en aanmaken, nooit verwijderen, hernoemen of verplaatsen, en de bevestiging zegt dat. Wat een uitvoering heeft gewijzigd, staat in de rij van de routine onder Gewijzigd:, met Ongedaan maken. Ze heeft een klein budget. Het resultaat is een notitie in de Inbox-map van de vault — een map met de naam Inbox totdat je een andere noemt in Instellingen → Notities en ordening —, met de naam van de routine en de dag, gemarkeerd als door de AI geschreven en met vermelding van de notities waarop ze berust. Bij een model op dit apparaat verlaat er niets het apparaat. Bij het model van een provider bevestig je wat een uitvoering uit zichzelf meeneemt — het overzicht toont wat dat vandaag zou zijn —, en een uitvoering die meer zou meenemen dan dat, verzendt niets en wacht op jou. Wat het model daarna via zijn hulpmiddelen leest, bepalen je privacyregels, zoals in elk gesprek. Met het model van een provider leest een routine geen e-mails: Plainva vraagt daar in elke sessie opnieuw naar, en er is niemand die antwoordt.

Een routine stelt nooit een vraag. Waar ze een antwoord nodig zou hebben — er zou meer meegaan dan je hebt bevestigd, dit apparaat vraagt vóór elk verzoek, haar vaardigheid is gewijzigd sinds je de routine hebt bevestigd, de provider van haar model is niet meer ingesteld, of haar model staat niet op dit apparaat terwijl Volledig lokaal aan staat — zegt haar rij wat ze nodig heeft, met Bekijken. Daar zie je wat een uitvoering nu zou verzenden en wat daarvan nieuw is, en Opnieuw bevestigen laat haar weer draaien.

Routines draaien op dit apparaat zolang Plainva open is: kort nadat je de vault opent, daarna ongeveer één keer per minuut en wanneer de app terugkeert naar de voorgrond. Plainva heeft geen achtergrondservice en belooft geen exact tijdstip. Een uitvoering die is gemist terwijl Plainva gesloten was, wordt bij het volgende openen één keer ingehaald — hoeveel er ook zijn gemist — of, zoals je het hebt ingesteld, overgeslagen: dat geldt voor de tijdstippen van een eerdere dag, een vandaag gemist tijdstip wordt toch ingehaald. Met Alleen als er iets is gewijzigd controleert het apparaat eerst of een notitie is gewijzigd sinds de routine voor het laatst een notitie heeft achtergelaten, en vraagt anders geen model. Een routine hoort bij het apparaat waarop je haar hebt ingesteld: ze wordt bewaard in de gegevens van de app, niet in de vault, dus geen ander apparaat voert haar uit.

Terwijl een routine draait, staat er een regel in het gesprek die dat zegt, met Stoppen, en wacht een bericht dat je zelf stuurt tot de routine klaar is. De schakelaar in de rij van een routine pauzeert haar; het menu in die rij voert haar direct uit (Nu uitvoeren), bewerkt haar of verwijdert haar. De notities die ze heeft geschreven, blijven staan. Elke uitvoering laat haar gesprek onder de naam van de routine achter in de geschiedenis, en de volgende vervangt het — tenzij het open staat of je ermee verder bent gegaan: een bericht, een nieuwe titel, een notitie die je vastzette of weglakte, een ander model. Dan blijft het.

Een routine kan ook het logboek van een map bijhouden. Kies in het formulier Houdt het logboek van een map bij en de Map — of De hele vault. Op het ingestelde tijdstip zoekt Plainva op dit apparaat uit welke notities in die map of in een onderliggende map sinds de laatste vermelding nieuw of bewerkt zijn, en toont een model van elke notitie de regels die erbij zijn gekomen, of het begin ervan — hoogstens twintig notities per uitvoering, in één verzoek, zonder enig hulpmiddel. Het model schrijft één zin per notitie. De vermelding zelf schrijft Plainva: onder de datum van de dag bovenaan de log.md van de map, één regel per notitie met Nieuw of Gewijzigd, de link naar de notitie en de zin van het model. Dat is de log.md van het Open Knowledge Format; Plainva maakt het bestand aan als het ontbreekt en laat al het andere erin zoals het was. Is er niets gewijzigd, dan wordt er geen model gevraagd en niets geschreven.

Een logboek zegt niets wat de eigen regels van een notitie achterhouden. De log.md heeft geen eigen regels; voor het bestand gelden de regels van de map. Een notitie met strengere regels dan die van de map blijft helemaal buiten het logboek — ze wordt niet genoemd, en geen enkel model krijgt haar daarvoor te zien. Wat uit een notitie is verwijderd, wordt nooit aan een model getoond en nooit opgeschreven: een regel tekst die je hebt verwijderd, blijft verwijderd. Voor het logboek van een map die je regels van een provider weghouden, is een model op dit apparaat nodig. Houd het logboek van een map alleen op één apparaat bij — anders schrijven twee apparaten dezelfde vermelding.

Hints

Naast de open notitie toont Plainva hooguit drie dingen die het zelf opmerkt — op de desktop in de sectie Hints van de rechterzijbalk, na Verwant; op de telefoon in het tabblad Hints van de contextkaart van de notitie. Een link in de notitie die nergens heen leidt: Notitie maken maakt de notitie aan op de plek waar de link haar vindt, zoals een klik op de link dat zou doen. Een regel die met TODO begint en nog geen taak is: Als taak maakt precies deze regel op dezelfde plek tot een taak (- [ ] …) en verandert verder niets aan de notitie. En in de dagnotitie van vandaag een afspraak van morgen waaraan nog geen notitie is gekoppeld: Vergadernotitie maken doet wat de agenda doet. Er gebeurt niets zonder jouw klik, er wordt geen model gevraagd en er verlaat niets dit apparaat. Een vermelding van een andere notitie zonder link biedt de contextgraaf aan, verwante notities toont Verwant — geen van beide komt hier een tweede keer voor.

Waarom deze hint? geeft de reden in één zin en leidt naar de regel in de notitie; Niet meer tonen verbergt precies deze hint op dit apparaat — verandert de regel, dan kan hij terugkomen. Pauzeren voor deze notitie en Pauzeren in deze vault staan in het menu van de sectie, op de telefoon onder de lijst. Op de kaart Zonder model op dit apparaat van Instellingen → AI zet je de hints op dit apparaat uit met de schakelaar Hints bij de open notitie tonen (naast Verwante notities tonen); daar hervat je ook een gepauzeerde vault of gepauzeerde notities en haal je verborgen hints terug.

Geheugen

Wat de AI over jou moet weten zonder dat je het opnieuw hoeft te vertellen — wat je doet, hoe je je antwoorden het liefst wilt hebben — wordt bewaard in het geheugen van de vault: twee bestanden die je kunt lezen en bewerken. Wat onder Altijd erbij staat (de bestandsnamen staan achter het ⓘ van die kaart), gaat mee in elk gesprek dat je begint — niet in Afbeelding uitleggen, Er een notitie van maken, het antwoord in een draad met opmerkingen, de acties op een selectie, de testrun van een vaardigheid of het logboek van een map, die elk één vraag beantwoorden waar ze is gesteld —, de rest wordt opgezocht wanneer een vraag het nodig heeft, en er komt niets in zonder jouw ja. Zie Geheugen. Daar staat ook je schrijfstijl: Mijn stijl onder het invoerveld geeft een gesprek wat dit apparaat heeft gemeten aan notities die je koos.

Leren van een gesprek

Een gesprek kan de AI iets leren voor later. Leren van dit gesprek — onder zijn laatste antwoord — stuurt het nog één keer naar het model dat het heeft gevoerd en brengt concepten terug: items voor het geheugen, regels, een nieuwe vaardigheid of andere instructies voor een van je vaardigheden. Wat meegaat zijn je woorden, de antwoorden, de namen van de hulpmiddelen en hoeveel afbeeldingen een bericht droeg — geen resultaat van een hulpmiddel en geen notitie die als context meeging. Waar het gesprek een eigen vaardigheid gebruikte — een die je in deze vault schreef, geen geïmporteerde en geen die met Plainva wordt meegeleverd —, gaan ook haar naam, haar beschrijving en haar instructies zoals ze nu zijn mee, omdat een voorstel haar andere instructies kan geven. Een lang gesprek wordt ingekort: elk bericht op 4.000 tekens, het geheel op 60.000, het midden weggelaten. Een gesprek dat tekst las die door vreemden is geschreven (een webpagina, een e-mail, een server) of dat berust op een notitie die van de cloud of van internet wordt weggehouden, stelt alleen geheugenitems voor en stuurt geen vaardigheid mee; bij het model van een provider wordt een gesprek dat berust op een notitie die van de cloud wordt weggehouden helemaal niet verzonden. Niets daarvan geldt voordat je het overneemt. Zie Vaardigheden.

Een spraaknotitie uitschrijven

Bij elke spraaknotitie — in de editor, in de leesmodus, in het journaal en op kaarten — maakt Uitschrijven van de opname tekst. Die gaat ongewijzigd — met haar bestandsnaam waar de provider de opname als bestand aanneemt (OpenAI en compatibele servers), zonder waar het model haar binnen het verzoek aanneemt (Gemini) — naar het model van het profiel Audio, via hetzelfde overzicht als een vraag; een opname is een eigen soort gegevens, dus het overzicht vraagt het de eerste keer. De transcriptie komt terug als voorstel onder de opname, met de auteur Plainva AI · ⟨model⟩ — accepteer of wijs haar af onder Voorstellen. Met Transcripties op dit apparaat samenvatten (in Instellingen → AI, op de kaart Zonder model op dit apparaat) komt boven een lange transcriptie een korte samenvatting, geschreven door het model van het profiel Lokaal op dit apparaat en gecontroleerd: ze noemt geen getal, datum of link die niet in de opname voorkomt. Zonder zo’n model, of als de controle mislukt, komt de transcriptie alleen.

Audio vereist een provider met een audioroute: OpenAI (bijvoorbeeld gpt-4o-transcribe of whisper-1), Gemini of een eigen compatibele server — een server op deze computer houdt de opname op het apparaat. Opnamen tot 11 MB kunnen worden uitgeschreven. Een opname in een notitie die je regels bij de cloud weghouden, gaat naar geen enkel cloudmodel, en versleutelde workspaces bieden het nog niet aan.

Een afbeelding uitleggen

Bij elke afbeelding in de vault vraagt Afbeelding uitleggen de AI wat erop te zien is. Er een notitie van maken, ernaast, vraagt in plaats daarvan om een notitie: een kop, wat de afbeelding toont, de tekst erin woordelijk en, als ze dingen toont die gedaan moeten worden, een takenlijst. Het antwoord is de notitie — ze komt in je vault als je op Bewaren als notitie drukt.

De afbeelding gaat, met de vraag, haar bestandspad in de vault en — waar je vanuit een notitie begon — de titel van die notitie, naar het model waarmee nieuwe gesprekken beginnen — in een eigen gesprek, waarin je verder kunt vragen: wat een tabel zegt, wat er in de tweede kolom staat, wat een diagram betekent. Zoals bij elke vraag brengt het ook mee wat er met een vraag meegaat (zie ‘Wat er meegaat’ hierboven): de notitie die je open hebt, de notities die Plainva voor de vraag vindt en waar je bent — open taken, afspraken. Het overzicht toont de afbeelding en dit alles voordat er iets wordt verzonden; een afbeelding is een eigen soort gegevens, dus het overzicht vraagt het de eerste keer.

Wat meegaat is niet het bestand. Plainva tekent de afbeelding, verkleint haar tot hooguit 1.568 pixels aan de langste zijde en slaat haar opnieuw op om te verzenden. Zo gaat ze zonder wat het bestand erover vastlegt: de plaats waar een foto is genomen, de datum, de camera. Het overzicht toont precies de afbeelding die meegaat, met haar grootte. Die kopie blijft bij het gesprek op dit apparaat, zodat je later nog kunt zien wat de provider heeft gekregen; verwijder je het gesprek, dan is ze weg.

Regels. Een afbeelding in een map die je regels bij de cloud weghouden, gaat naar geen enkel cloudmodel. Dat geldt ook voor een afbeelding die in een notitie met de regel cloud: deny staat — waar je ook op Afbeelding uitleggen drukt, ook bij de geopende afbeelding: voordat ze wordt verzonden, zoekt Plainva uit welke notities de afbeelding insluiten, en als dat niet te achterhalen is, blijft de afbeelding hier. Een model op dit apparaat blijft toegestaan. Wat er in een afbeelding geschreven staat, is inhoud, net als de tekst van een notitie, nooit een instructie: het gesprek van Afbeelding uitleggen kan dingen opzoeken in je vault, maar kan internet niet gebruiken en zet in de app niets in gang.

Welke modellen afbeeldingen lezen. De meeste cloudmodellen doen dat. Het model van het systeem op de telefoon niet, en Afbeelding uitleggen zegt dat. Zegt de lijst van een provider dat een model geen afbeeldingen leest, dan vertelt het overzicht je dat voordat je verzendt. Wijst een provider het verzoek af, kies dan onder het gesprek een ander model en vraag het opnieuw — de afbeelding zit er nog in.

Op internet

De assistent kan internet pas gebruiken als jij dat toestaat — en wel drie keer:

  1. Voor de vault. Zet in Instellingen → AI in deze vault, op de kaart Internet (de eerste), De AI mag internet gebruiken in deze vault aan. De schakelaar staat voor elke vault uit totdat je beslist, en geldt alleen op dit apparaat.
  2. Voor een gesprek. Zet vóór het eerste bericht van een nieuw gesprek het label Internet onder het invoerveld aan — Laat dit gesprek internet gebruiken (het verschijnt alleen waar de vault het toestaat). Of een gesprek internet mag gebruiken, wordt bepaald wanneer het begint; om dat te wijzigen begin je een nieuw gesprek. Een gesprek dat het mag, zegt dat in zijn eerste regel. De vaardigheid Onderzoek starten is dezelfde keuze: haar gesprek mag internet gebruiken — zie Vaardigheden.
  3. Voor elk verzoek. Zolang je notities in het gesprek zitten, vraagt elke pagina die de assistent wil lezen en elke zoekopdracht die hij wil doen eerst, met het volledige adres of de zoekwoorden — dat is alles wat daarvoor je apparaat verlaat. Pagina lezen of Zoeken laat dit ene verzoek door; Niet toestaan laat het achterwege, en de assistent gaat zonder verder.

Wat een verzoek is. Een pagina lezen is één verzoek van dit apparaat aan de website, zoals het openen van de pagina in een browser — zonder cookies, zonder inlog en zonder iets uit je notities; zoals bij elk bezoek ziet de website je IP-adres en dat het verzoek van Plainva komt. Alleen openbare pagina’s via https worden gelezen; adressen in je thuis- of bedrijfsnetwerk worden geweigerd. Een zoekopdracht gaat naar de provider van je model — Anthropic, OpenAI, Google Gemini of OpenRouter —, die precies zoekt met de woorden die je te zien kreeg; providers kunnen zoekopdrachten apart in rekening brengen. Een model op dit apparaat kan pagina’s lezen maar niet zoeken, en het model van het systeem op de telefoon kan helemaal geen internet gebruiken.

Waar een adres vandaan komt. De vraag zegt of jij het adres hebt genoemd, of een notitie of een resultaat het heeft genoemd — of dat het model het zelf heeft samengesteld. Een adres dat het model heeft samengesteld, kan iets uit je notities bevatten: lees het voordat je het doorlaat.

Websites zonder bevestiging. Met Altijd voor ⟨website⟩ in een vraag, of onder Websites zonder bevestiging in de instellingen van de vault, worden pagina’s van een website gelezen zonder eerst te vragen — zolang het adres door jou, een notitie of een resultaat is genoemd. Een adres dat het model heeft samengesteld, vraagt altijd.

Wat de assistent leest. Nooit de pagina zelf. Een tweede verzoek aan hetzelfde model, een verzoek zonder hulpmiddelen, leest de pagina en schrijft een kort verslag: een samenvatting, uitspraken met de passage waarop ze berusten, en links die echt op de pagina staan. Een pagina die de assistent instructies probeert te geven, bereikt hem dus als verslag over een pagina — nooit als pagina waarmee hij werkt. Onder het antwoord toont Gelezen op het web de pagina’s die zijn gelezen, en de regel eronder opent alles wat is opgevraagd.

Notities die erbuiten blijven. Een notitie of map met Naar het internet: niet toegestaan (zie Wat deze vault mag verlaten hieronder) bestaat niet voor een gesprek dat internet mag gebruiken: niet in de context, niet voor de hulpmiddelen, en links ernaartoe worden achtergehouden.

Een link in een antwoord waarvan het model het adres zelf heeft samengesteld, is gemarkeerd, en de vraag voordat hij opent, zegt dat. Komt er helemaal geen antwoord terug — geen verbinding, de provider reageert niet —, dan toont het gesprek in plaats daarvan de notities die het best bij je vraag passen.

E-mail en afspraken

Afspraken. De assistent somt afspraken uit je verbonden agenda’s op — dag, tijd en titel, op verzoek ook de locatie en wie er deelneemt — en leest één afspraak in detail: de organisator, de deelnemers met hun antwoorden en jouw eigen antwoord. De link die een agenda aan een onlinevergadering koppelt, wordt nooit doorgegeven; de assistent hoort alleen dat de afspraak online is. Een link die in de locatie of in de beschrijving staat, hoort bij die tekst: de locatie gaat mee zoals ze is, de beschrijving gaat naar de hieronder beschreven lezer, die links kan noemen die er echt in staan.

E-mail. Zijn er in deze vault mailaccounts verbonden, dan kan de assistent berichten zoeken en lezen. E-mail hoort niet bij de hulpmiddelen waarmee een gesprek begint: de assistent zoekt er pas naar wanneer je vraag dat nodig heeft, en bij de eerste toegang vraagt Plainva — Je e-mail lezen? Toestaan geldt voor deze provider totdat je Plainva sluit; een ander model of een andere provider vraagt opnieuw. Niet toestaan laat de toegang achterwege, en de assistent gaat zonder verder. Een model op dit apparaat vraagt niet, omdat er voor dat model niets het apparaat verlaat.

Wat de assistent ervan leest. Van een zoekopdracht ziet hij de datum, de afzender en het onderwerp van de berichten, en of ze ongelezen zijn, een vlag hebben of bijlagen bevatten — nooit hun tekst. Van een bericht dat hij opent ziet hij hetzelfde, de regel Aan, het account en de map waarin het ligt, en de namen, soorten en groottes van de bijlagen, maar niet de tekst. Als een zoekopdracht meerdere accounts omvat, noemt elke regel ervan haar account; een regel die zegt dat een account niet bereikbaar was, noemt dat account ook, en waar een mapnaam bij geen enkele map van een account past, somt de regel de mappen van dat account op. De tekst van een bericht en de beschrijving van een afspraak leest hij nooit zelf: anderen hebben ze geschreven, en wie een e-mail of een uitnodiging schrijft, kan die precies voor deze lezer schrijven. Een tweede lezer zonder enig hulpmiddel leest ze en schrijft een kort verslag — een samenvatting, uitspraken met de passage waarop ze berusten, en links die er echt in staan. Draait het gesprek zelf op een model op dit apparaat, of is een model op dit apparaat ingesteld als het profiel Lokaal op de kaart Modellen, dan is dat model die lezer, en verlaat de tekst zelf het apparaat niet; alleen het verslag gaat naar de provider. Anders leest de provider van het gesprek, in een apart verzoek zonder hulpmiddelen. Bij e-mail zegt de vraag je vooraf wie er leest; de beschrijving van een afspraak gaat zonder vraag naar haar lezer, en de regel onder het antwoord zegt wie ze las.

Wat niet verandert. De assistent leest alleen: een bericht dat hij las, blijft ongelezen, er wordt niets verplaatst, beantwoord of verwijderd, en bijlagen opent hij niet — hij noemt alleen hun namen. Onder het antwoord zie je hoeveel berichten zijn gelezen, en de regel eronder zegt wie de tekst las. Een e-mail of een afspraak die hij voor je schrijft, is altijd alleen een concept dat je zelf verzendt of opslaat — zie Wijzigingen voorstellen verderop.

Externe hulpmiddelen

De assistent kan hulpmiddelen gebruiken van servers die je zelf koppelt, via het Model Context Protocol (MCP) — een ticketsysteem, een wiki, een database van je team. Het is de omgekeerde richting van AI-apps koppelen: daar lezen andere apps je vault via Plainva; hier vraagt de assistent van Plainva iets aan andere servers. Van een server wordt niets gebruikt voordat je hebt bekeken wat hij aanbiedt, en elke aanroep krijg je te zien voordat hij vertrekt.

Een server toevoegen. Kies in Instellingen → AI in deze vault onder Externe hulpmiddelen voor Server toevoegen…. Geef hem een eigen naam en zijn adres (https://…; http:// alleen voor een server op dit apparaat), en een toegangstoken als de server erom vraagt — het gaat naar de beveiligde opslag van dit apparaat en wordt nooit meer getoond. Op de desktop kan een server ook een Programma op deze computer zijn: het bestand dat wordt gestart, de argumenten en de waarden voor zijn omgeving. Plainva start het rechtstreeks, zonder shell, en in een sandbox wanneer je computer er een heeft die Plainva kan gebruiken — In een sandbox uitvoeren in het venster schakelt dat uit. Je systeem toont het adres of de hele opdracht nog één keer voordat het wordt onthouden. Op de telefoon is een server altijd een adres.

Aanmelden. Sommige servers vragen een aanmelding in plaats van een token. Zijn controle zegt dan De server vraagt om aanmelding. Kies Aanmelden…: Plainva vraagt de server waar zijn aanmelding staat, opent die pagina in je browser — op de iPhone in het aanmeldvenster van het systeem — en wacht tot je terug bent. Wat het daarbij krijgt, blijft in de beveiligde opslag van dit apparaat en gaat alleen naar deze server; jij en de AI krijgen het nooit te zien. Het wordt zonder jou vernieuwd zolang de server dat toestaat, en als het is beëindigd, vraagt de controle je om je opnieuw aan te melden. Laat de aanmelddienst apps zichzelf niet registreren, dan vraagt Plainva om de Client-ID die de beheerder van de server je heeft gegeven. Afmelden vergeet de aanmelding; een aanmelding en een opgeslagen toegangstoken vervangen elkaar.

Hem controleren. Een server die net is toegevoegd, biedt nog niets aan. Zijn controle toont wat er is geregistreerd en wat de server opsomt: zijn eigen beschrijving, zijn hulpmiddelen met hun beschrijvingen — de eigen woorden van de server — en zijn Tekstsjablonen van de server. Goedkeuren staat precies deze teksten toe, op dit apparaat. Voordat een server wordt gebruikt — tenzij de lijst die hij gaf volgens de server zelf nog vers is —, laadt Plainva opnieuw wat hij opsomt en vergelijkt het met wat je hebt goedgekeurd; wijkt er iets af, dan is de server geblokkeerd totdat je opnieuw kijkt, en de controle zegt wat er is veranderd.

Wat een vault toestaat. Elke vault beslist voor zichzelf: of hij de server gebruikt (⟨server⟩ in deze vault gebruiken), welke van zijn hulpmiddelen de assistent mag aanroepen — er is er geen aangevinkt —, en onder Notities die met een aanroep mee mogen of dat Geen, Gekozen mappen of De hele vault is. Ook een hulpmiddel dat niet zegt dat het alleen leest kan worden aangevinkt; de regel ervan zegt wat een aanroep dan bij de server kan doen: iets wijzigen, of iets wijzigen, overschrijven of verwijderen. Een vinkje geldt voor wat het hulpmiddel zei toen je het zette: zegt het later dat het meer kan, dan wordt het pas weer aangeboden nadat je het opnieuw hebt aangevinkt.

In een gesprek. De hulpmiddelen van je servers horen niet bij de hulpmiddelen waarmee een gesprek begint: de assistent zoekt ze pas wanneer je vraag ze nodig heeft, en het overzicht vóór het verzenden noemt de servers waarbij ze horen. Elke afzonderlijke aanroep vraagt eerst — ⟨server⟩ aanroepen? — met het hulpmiddel en precies wat er zou worden verstuurd. Aanroepen laat deze ene aanroep door, Niet toestaan laat hem achterwege, en een “altijd” bestaat niet. Een hulpmiddel dat iets kan wijzigen vraagt het in andere woorden — ⟨server⟩ iets laten wijzigen? —, zegt erbij dat Plainva dat niet ongedaan kan maken, en de knop heet Uitvoeren. Een aanroep vertrekt helemaal niet als het gesprek een notitie heeft gelezen die buiten valt wat de vault deze server toestaat, of een notitie die je uit de cloud houdt. Wat terugkomt wordt behandeld als de tekst van een vreemde: de assistent leest het en neemt er geen instructies uit aan.

Vragen van een server. Sommige servers hebben tijdens een aanroep een gegeven van je nodig — bijvoorbeeld in welk project ze moeten zoeken — of willen dat je je aanmeldt bij een dienst die ze voor je aanspreken. In de controle van de server staat dat onder In deze vault met ⟨server⟩ mag je vragen stellen; het staat uit tot je het aanvinkt, en een server die toch vraagt, krijgt geen antwoord. Een vraag staat boven de invoer als Plainva’s eigen kaart — ⟨server⟩ heeft een vraag —, met wat de server schrijft als zijn citaat en de velden waarnaar hij vraagt: Antwoorden stuurt wat je hebt ingevuld — vraagt hij nergens om, dan zegt Bevestigen ja —, Afwijzen zegt nee, Annuleren stopt. Wil een server dat je een pagina opent, dan komt de kaart ⟨server⟩ wil dat je een pagina opent, met het hele adres en het domein apart; Plainva opent die pas met Openen in browser in je browser, en met Verder gaat de aanroep verder. Plainva geeft je antwoord alleen aan die server en nooit aan de AI — al kan wat de server terugstuurt het noemen; de geschiedenis houdt alleen bij dat er gevraagd is en hoe het afliep. Om wachtwoorden, sleutels of betaalgegevens mag een server zo niet vragen: Plainva toont zo’n vraag niet — Plainva heeft een vraag van ⟨server⟩ geblokkeerd zegt waarnaar gevraagd werd —, en de server krijgt een nee.

Tekstsjablonen. Een server kan tekstsjablonen aanbieden (in het Engels “prompts”) — kant-en-klare verzoeken. Ze staan in het menu Vaardigheden van een leeg gesprek, en alleen jij start ze. De eerste keer toont Plainva waartoe een sjabloon uitgroeit voordat hij als jouw bericht wordt verstuurd; daarna gaat precies die tekst zonder te vragen, en een andere tekst blokkeert de server.

Vaardigheden. Een server kan ook vaardigheden meebrengen — handleidingen voor zijn hulpmiddelen. Elke vaardigheid wacht onder Vaardigheden, Van servers, tot je haar daar goedkeurt; zie Vaardigheden.

Wat Plainva bewaart. Het adres of de opdracht wordt op dit apparaat onthouden, de opgeslagen waarden in zijn beveiligde opslag; jouw goedkeuring staat in de eigen gegevens van Plainva, nooit in de vault — wie in de vault kan schrijven, kan dus geen server goedkeuren. Onder Recente aanroepen in deze vault somt de controle op wanneer een hulpmiddel is aangeroepen, welk en hoe het afliep — nooit wat er is gezegd. Server verwijderen verwijdert de server van dit apparaat, voor elke vault.

Een gesprek dat door een vaardigheid is gestart, een actie op een selectie en een antwoord in een draad met opmerkingen bereiken geen externe hulpmiddelen, en het eigen model van het systeem op de telefoon evenmin.

Externe agents

Op de desktop kan Plainva ook een AI-agent van een andere maker in de map van de vault starten — een programma dat je zelf hebt geïnstalleerd en waarbij je je zelf hebt aangemeld. Zo’n agent is niet de assistent: hij leest en verzendt zelf, en je privacyregels en het overzicht vóór het verzenden bereiken niet wat hij zelf doet; alleen een bestand dat hij aan Plainva vraagt, wordt aan je regels getoetst. Wat Plainva in zijn sessie beheerst en wat niet: Externe agents.

Wijzigingen voorstellen

De assistent kan meer voorstellen dan een antwoord — en, tenzij je hem wijzigingen direct laat toepassen (zie ‘Direct toepassen’ verderop), staat niets daarvan in je vault voordat jij het zegt. Er zijn drie vormen, en elke vorm wacht op de plek waar jij erover beslist.

Een e-mail en een afspraak. Waar in deze vault een e-mailaccount of een agenda die afspraken aanneemt is verbonden, kan de assistent ook een e-mail of een afspraak opstellen. Hij verzendt of bewaart geen van beide. De kaart noemt iedereen naar wie het zou gaan — Aan, Cc en Bcc, of de Deelnemers — en wijst elk adres aan dat je in dit gesprek niet zelf hebt geschreven: de assistent kan het uit een notitie, een e-mail of een webpagina hebben, dus controleer het. Openen in Mail opent de e-mail als nieuw bericht waarin alles al is ingevuld, Openen in Agenda opent de afspraak in de afsprakeneditor van de agenda; daar wijzig je wat je wilt, en Verzenden of Opslaan is je eigen stap. Deelnemers krijgen bij het opslaan een uitnodiging van je agendaprovider, zoals bij elke afspraak die je zelf invoert. Het concept blijft in de lijst totdat de e-mail echt is verzonden of de agenda de afspraak heeft aangenomen: het bericht sluiten, een verzending in haar paar seconden terugnemen of een agenda die weigert, laten het waar het was. Een e-mail die je met Concept opslaan wegzet, ligt vanaf dan bij de concepten van je postvak en verlaat de lijst ook; op de desktop geldt dat ook voor een bericht dat je naar een eigen venster verplaatst.

Bij een database werkt de assistent ook zonder gesprek: “…” vullen met AI… leest de notities van de items die in een kolom geen waarde hebben — hoogstens 25 items per uitvoering, hoogstens 6.000 tekens van elke notitie — en stelt er voor elk een voor, en in de filterinstellingen wordt een zin een set filterregels die je ziet voordat ze gelden. Voordat er iets wordt verzonden, toont het overzicht zoals altijd wat er meegaat — bij een kolom de notities van die items, elk in een eigen verzoek; bij een filter alleen de kolommen van de database met hun namen, soorten en keuzes, en je zin, nooit een item. Beide staan beschreven onder Databases (.base).

Alles wat wacht, staat in één lijst: Te beslissen, een segment van het AI-tabblad op de desktop en van het scherm AI op de telefoon. De lijst noemt de notities waarbij voorstellen van een AI liggen en de concepten van dit apparaat, telkens met wie ze heeft klaargezet. Concepten worden bewaard op het apparaat waarop ze zijn gemaakt, net als gesprekken; voorstellen horen bij de opmerkingen van de notitie en bereiken daarmee je andere apparaten.

Drie grenzen gelden, wat er ook aan de assistent wordt gevraagd. Een webadres dat hij in een voorstel of een concept meebrengt, wordt zo geschreven dat niets het opent of laadt (https[://]…); een adres dat je zelf hebt getypt, blijft zoals het is. Een HTML-attribuut dat zo’n adres zou laden, krijgt zijn naam tussen vierkante haken ([src]=…). Als de assistent een notitie wijzigt, wordt alleen gecontroleerd wat hij wijzigt: je eigen code en je HTML elders blijven zoals ze zijn. Alleen een <style> of <form> vóór een wijziging, en een <base> ergens in de notitie, wordt als tekst geschreven — anders zou wat volgt worden gelezen als een stylesheet, als deel van een formulier of als een adres ten opzichte van die basis. Een gesprek dat een notitie heeft gelezen die buiten de cloud of buiten internet wordt gehouden, legt een voorstel, een taak of een journaalitem alleen neer waar dezelfde regel geldt — een notitie of een database-item in concept neemt de regel in plaats daarvan mee, en een e-mail of een afspraak wordt helemaal niet opgesteld. En in een versleutelde workspace wordt niets voorgesteld, opgesteld of gepland.

De assistent wordt gevraagd een notitie als link te noemen; een link is daarom de ene bewering in zijn tekst die Plainva kan controleren: verwijst een voorstel of een concept naar een notitie die je vault niet heeft, dan zeggen de regel onder het antwoord en de kaart van het concept dat — Gekoppeld, maar niet in deze vault: en de namen. Er wordt daarom niets tegengehouden; misschien wil je eerst de link en later de notitie. Een link naar een notitie die wel in je vault staat maar die de AI hier niet mag lezen — een privacyregel houdt haar buiten het gesprek — krijgt een eigen regel: Verwijst naar notities die de AI hier niet mag lezen: en de namen. De AI zelf krijgt over beide gevallen hetzelfde te horen en kan dus geen naam achterhalen door hem te proberen. Of een bewering klopt, controleert Plainva niet.

Een vaardigheid heeft deze mogelijkheden alleen als ze die noemt, en haar controle zegt dat — zie Vaardigheden.

Direct toepassen

Standaard wijzigt de assistent zelf geen notitie — alles hierboven is een voorstel, een concept of een vraag. Voor routinewerk (“ruim de links in deze tien notities op”) kun je hem wijzigingen direct laten toepassen, op twee manieren:

Direct toegepast worden een wijziging aan een notitie en aan haar eigenschappen, een nieuwe notitie, een database-item, een taak en een journaalitem; dat geldt ook voor wat een script schrijft dat de assistent in het gesprek heeft gestart (zie Scripts), terwijl een script dat je zelf met Uitvoeren start nooit direct schrijft. Hernoemen, verplaatsen en verwijderen vragen nog steeds, en ook de eigen privacyregels van een notitie gelden nog; een e-mail en een afspraak blijven concepten. Wat een externe agent aan Plainva overhandigt, wat een AI-app via de MCP-server voorstelt en de acties op een selectie blijven altijd voorstellen of concepten. Wat een agent zelf schrijft, als een eigen programma, staat meteen in de vault (zie ‘Externe agents’ hierboven).

Elke directe wijziging heeft een vangnet. Daarvoor bewaart Plainva de notitie als versie, ongeacht het interval tussen back-ups; lukt dat niet, dan wordt de wijziging een voorstel. Wat de assistent schreef, staat in de versiegeschiedenis van de notitie, gemarkeerd met AI. Onder het antwoord zegt Gewijzigd: hoeveel notities — elk met Bekijken en Ongedaan maken, plus Alles terugdraaien. Ongedaan maken zet de versie van daarvoor terug en verwijdert een notitie die de assistent aanmaakte. Is de notitie sindsdien gewijzigd, dan overschrijft Plainva niets: een melding biedt Vergelijken en opent de versiegeschiedenis.

Een wijziging wordt toch een voorstel als de notitie in de editor openstaat en nog niet is opgeslagen, als ze een open synchronisatieconflict heeft, als ze is gewijzigd terwijl de assistent eraan werkte, of als ze hier niet mag worden geschreven. De regel onder het antwoord zegt dan waarom — bijvoorbeeld “Planning” stond open in de editor met niet-opgeslagen wijzigingen — de wijziging wacht daar als voorstel. Staat de notitie open en is ze opgeslagen, dan neemt de editor de wijziging meteen over.

Een antwoord als notitie bewaren

Onder elk afgerond antwoord maakt Bewaren als notitie van het antwoord een notitie in je vault. Jij drukt erop en Plainva schrijft de notitie — de assistent zelf verandert nog steeds niets. Een notitie die uit een antwoord over een afbeelding is bewaard, toont die afbeelding, en een antwoord dat met een eigen kop begint, geeft de notitie haar naam — tenzij de naam al vaststaat: de notitie die uit het eerste antwoord van een gesprek dat een vaardigheid begon is bewaard, krijgt de naam van de vaardigheid en van de notitie die open was — of van de dag —, en de notitie van een routine krijgt de naam van de routine.

In een gedeelde workspace kunnen de leden een notitie lezen — en ook de lezers van een publicatie die de map omvat. Daar vraagt Plainva elke keer, met de naam van de notitie en de map: Bewaren als notitie schrijft haar, Niet bewaren schrijft niets.

Wat deze vault mag verlaten (privacyregels)

Sommige notities mogen nooit bij een cloudprovider terechtkomen. Een regel kan in de frontmatter van een notitie staan:

plainva:
  ai:
    cloud: deny

of, voor een hele map, in Instellingen → AI in deze vault, op de kaart Wat deze vault mag verlaten (eerder “Privacyregels”), die de regels naar .agent/policy.yml schrijft. Elke map beantwoordt twee vragen: Naar een provider en Naar het internet; de antwoorden zijn toegestaan, niet toegestaan (eerder “nooit”) of zoals de map erboven. Houdt de vault internet uit, dan zegt de internetkolom geldt niet: internet staat uit op dit apparaat. Staat de AI uit op dit apparaat, dan meldt de pagina dat en geldt ze pas zodra je de AI aanzet onder Instellingen → AI. Een notitie die van de cloud wordt weggehouden draagt niets bij — geen tekst en geen titel —, en links ernaartoe in andere notities worden achtergehouden. Dat geldt hoe een link de notitie ook schrijft — met de bestandsnaam, de titel of een pad —; en hebben twee notities dezelfde naam en wordt een ervan weggehouden, dan wordt ook een link met alleen die naam achtergehouden. Schrijf de map in de link om de bedoelde te noemen. Modellen op dit apparaat blijven toegestaan. Versleutelde workspaces sluiten de cloud uit, tenzij je die daar toestaat. Het exacte formaat staat in de Bestandsformaat-referentie. Ook in een database telt zo’n notitie niet mee: leest de assistent er een, dan laat een aantal, een som of een lijst over links (een rollup, of de notities die naar een item linken) haar weg. Wat de assistent vindt en wijzigt, volgt dezelfde weergave: zijn zoekopdracht vindt een notitie niet via de tekst van een achtergehouden link, en een wijziging die er een zou raken, wordt geweigerd. Achtergehouden worden links: een naam die zonder link gewoon in de tekst staat van een notitie die mag gaan, hoort bij die notitie en gaat met haar mee. Twee dingen blijven: de volgorde van de zoekresultaten en de duur van een zoekopdracht volgen de index van de hele notitie. Een programma of model kan daarom met gerichte zoekopdrachten losse woorden uit de tekst van een achtergehouden link bevestigen — nooit de inhoud van de achtergehouden notitie.

Een gesprek dat met een model op dit apparaat is gevoerd, blijft op dit apparaat. Zo’n model mag lezen wat geen cloud mag, en een gesprek gaat altijd in zijn geheel naar zijn model; daarom stuurt overschakelen naar een cloudmodel niets meer zodra een gesprek hier heeft gelopen: een melding zegt het, je woorden blijven in het invoerveld staan en Nieuw gesprek begint er een met het gekozen model. Andersom kan wel: een gesprek met een cloudmodel kan verdergaan met een model op dit apparaat.

Een afbeelding hoort bij de notities die haar tonen: een afbeelding die is ingesloten in een notitie die van de cloud wordt weggehouden, gaat ook naar geen enkel cloudmodel (zie Een afbeelding uitleggen hierboven).

Een tweede regel, web: deny — in de instellingen Naar het internet: niet toegestaan —, houdt een notitie of map buiten elk gesprek dat internet mag gebruiken.

Op een iPhone of iPad bepalen dezelfde twee regels welke notitietitels Siri en Opdrachten mogen vinden, zodra je dat hebt aangezet: een notitie die van de cloud of van webtoegang wordt weggehouden, wordt hun nooit genoemd. Zie “Siri en Opdrachten” in De mobiele app.

Geschiedenis en verbruik

Gesprekken blijven op dit apparaat, per vault — nooit in de vault en nooit gesynchroniseerd. Dit deel staat op de kaart Geschiedenis en verbruik, de laatste van Instellingen → AI. Gesprekken bewaren bepaalt hoe lang; je kunt losse gesprekken in de lijst verwijderen, of alle gesprekken van een vault in één keer. Een gesprek dat je verwijdert terwijl een antwoord nog onderweg is, blijft verwijderd. Wordt de vault opnieuw geladen terwijl een antwoord nog onderweg is — bijvoorbeeld na Index opnieuw opbouwen —, dan stopt het antwoord; wat het tot dan toe schreef, blijft in zijn gesprek in de lijst. Verbruik deze maand telt de tokens per provider en model op voor deze vault, uit de nieuwste 500 vermeldingen — één voor elke uitvoering van een gesprek, één voor elke ronde van de samenvattingen en van het zoeken op betekenis, één voor elke transcriptie en voor elke samenvatting van een transcriptie, en één telkens wanneer Plainva van een gesprek leert, een databasekolom met AI vult of van een filter in woorden filterregels maakt. Elke regel zegt hoeveel van de invoer de provider uit zijn cache las, waar hij er een meldt, en de kosten, waar hij prijzen publiceert. Onder de modellen schat Bespaard door kiezen en inkorten hoeveel tokens de verzoeken van deze maand niet meenamen omdat Plainva van een notitie een sectie of haar kernzinnen stuurde — letterlijk of als samenvatting — in plaats van de hele notitie: de rest van elke zulke notitie, tot wat Plainva hoogstens van één notitie stuurt. Een versie van een notitie telt hoogstens één keer per gesprek — bij het eigen model van het systeem op dit apparaat, dat de notities van elke beurt opnieuw krijgt, één keer per beurt — en helemaal niet waar het model de notitie voor die vraag zelf las; een notitie die in haar geheel ging, bespaart niets, net zomin als een die alleen genoemd werd — met haar naam of met een samenvatting van één regel — of een verzoek dat geen model bereikte. De besparing staat alleen in dollars waar elk van die modellen een prijs heeft; een model op dit apparaat telt als gratis.

Grenzen van de beta

Feedback over de bèta gaat naar de discussies van het project op GitHub: Feedback over de AI (bèta) in de instellingen begint er een.