Opmerkingen en voorstellen

Stand: 2026-09-10

Opmerkingen en voorstellen bestaan in elke kluis — met of zonder synchronisatie, met of zonder versleuteling. In een versleutelde workspace zijn het ondertekende objecten (zie Beveiliging en delen); overal elders dragen ze de naam uit Je naam (opmerkingen en controles) in de instellingen. Een voorstel is een opmerking met een vervangende tekst: beide lopen door dezelfde opslag, dezelfde kolom, hetzelfde blad. Ontbreekt de naam, dan vraagt Plainva er bij de eerste opmerking één keer naar; zonder antwoord ondertekent het apparaat met zijn eigen label (bijvoorbeeld „Windows-apparaat 4f3a”). Je eigen opmerkingen staan er als Jij.

Opmerkingen bij een notitie

Commenter krijgt een alleen-lezen editor met Opmerkingen ernaast. Selecteer een passage in de tekst en schrijf je aantekening ernaast — de opmerking hangt dan aan die passage in plaats van aan het document. Antwoorden vormen een draad, Oplossen legt hem weg. Opmerkingen en oplossingsmarkeringen zijn zelf versleutelde, ondertekende workspace-objecten; de notitie blijft pure Markdown, en geen antwoord belandt in haar versiegeschiedenis. De kolom toon en verberg je met de knop Opmerkingen in de werkbalk van de notitie — hij draagt het aantal open discussies; Plainva onthoudt je keuze per vault en opent de kolom anders alleen als de notitie open discussies heeft. De kop telt, filtert (Open · Alle) en dempt; elke kaart noemt bovenaan wie wanneer schreef en toont zijn acties zodra je eroverheen beweegt of hem selecteert. Je eigen opmerking of voorstel kun je verwijderen (prullenbak op de kaart, de vraag wordt daar gesteld); eigenaren en beheerders kunnen die van iedereen verwijderen. Verwijderd betekent voor iedereen verborgen — het verzegelde record blijft in de opslag.

Typ een @ in het opmerkingsveld en Plainva stelt de leden van de workspace voor; een keuze zet de naam als gewone tekst in de opmerking. Een draad waarin jouw naam valt, schuift bovenaan de kolom en draagt het merkteken Noemt jou — een afgehandelde draad niet, die vraagt geen aandacht meer. Vermeldingen worden nergens opgeslagen maar bij het tonen uit de tekst gelezen: hernoemt iemand zich, dan volgen oude opmerkingen de nieuwe naam; verlaat iemand de workspace, dan valt de markering weg en blijft de getypte tekst precies zo staan.

Zodat een opmerking haar passage ook na latere wijzigingen terugvindt, zet Plainva er onzichtbare HTML-opmerkingen omheen. Andere editors tonen ze niet; wie ze toch liever niet in zijn bestanden heeft, zet Becommentarieerde passages in de notitie markeren uit onder Inhoud en structuur — dan zoekt Plainva de passage via de geciteerde tekst. Wordt die niet meer gevonden, dan zegt de opmerking dat, in plaats van ergens heen te wijzen. In de Live-modus zijn deze markeringen onzichtbaar — ook op de regel waarin je typt; de cursor stapt eroverheen. Alleen de Bron-modus toont ze.

Niet elke aantekening gaat over een zin. Een opmerking kan net zo goed hangen aan een afbeelding, een diagram, een tabelcel of een eigenschap in het eigenschappenpaneel. Elk heeft zijn eigen ingang: een klein tekstballonnetje bij de afbeelding of het diagram, een item in het celmenu, een punt op de eigenschapsregel. Bij een afbeelding kun je bovendien een rechthoek slepen om te zeggen welke plek je bedoelt — een klik zonder slepen betekent de hele afbeelding. De kaart noemt dan waaraan ze hangt in plaats van tekst te citeren: “Bij de afbeelding”, “Op de gemarkeerde plek in de afbeelding”, “Bij het diagram”, “Cel · rij 2, kolom “Status””, “Bij de eigenschap ‘Status’”. Deze ankers schrijven niets in de notitie: het markeringspaar van hierboven is voor tekstpassages, een afbeelding of een cel heeft er geen nodig. Een tabelcel toont bij aanwijzen dezelfde tekstballon als een afbeelding; het celmenu (rechtsklik) blijft de tweede weg. Een cel die al een opmerking draagt, toont in plaats daarvan een klein driehoekje in de rechterbovenhoek — een klik erop opent de kaart. Een cel heeft één opmerking; wie iets wil toevoegen, antwoordt in de draad. Vanuit een database werkt allebei rechtstreeks: een rechtsklik op een cel biedt Eigenschap becommentariëren (op de telefoon staat het item in het blad dat een tik op de cel opent), en de kleine tekstballon met een getal in een cel opent het item precies bij die opmerking.

De leesweergave toont dezelfde markeringen als de editor: getinte passages, becommentarieerde cellen met hun hoekdriehoekje en afbeeldingen inclusief hun gemarkeerde gebied; een klik opent de kaart. Zijn in een tabel meerdere cellen becommentarieerd, dan draagt elk ervan zijn driehoekje.

Dingen verschuiven, en de kaart zegt dat in plaats van naar de verkeerde plek te wijzen. Een cel wordt teruggevonden aan de hand van wat erin staat: een rij die erboven is ingevoegd verplaatst hem en de kaart noemt de nieuwe rij; een cel die inmiddels iets anders zegt, zegt precies dat. Een eigenschap die er niet meer is, noemt de waarde die ze droeg toen de opmerking werd geschreven — anders zou de aantekening nog wel leesbaar zijn, maar niet meer te begrijpen. Een enkel hernoemde eigenschap vindt de opmerking terug via de .base waarin ze wordt beheerd, en volgt zo de nieuwe naam. En een becommentarieerde eigenschap toont haar punt ook in de database, niet alleen in de notitie — anders zou een vraag bij een statuskolom onzichtbaar zijn voor iedereen die naar het bord kijkt.

Wijzigingen voorstellen

Voorstellen naast Lezen, Live en Bron is de manier om wijzigingen voor te stellen: je typt in een kopie van de notitie — verwijderde tekst blijft doorgestreept staan, nieuwe tekst is gemarkeerd — terwijl het bestand zelf niet verandert. Een band boven de notitie telt de wijzigingen, neemt een optionele zin voor de ronde op en biedt Verwerpen en Voorstellen verzenden. Verzenden maakt van elk gewijzigd blok een voorstel; een zuivere invoeging wordt een invoegpunt dat tussen twee woorden staat. Iedereen met opmerkingsrecht mag voorstellen, met of zonder schrijfrecht. De voorstellen van één verzending komen als ronde aan onder het tabblad Voorstellen van de opmerkingenkolom: de zin, het aantal blokken en — zolang er meer dan één open is — Alles toepassen en Alles afwijzen. Elk blok kun je nog steeds apart behandelen met Accepteren of Afwijzen; accepteren herschrijft precies die passage als een gewone bewerking, gedekt door de versiegeschiedenis zoals al het andere. Is de tekst intussen veranderd, dan wordt niets geschreven; je krijgt te horen dat de passage niet meer past. De tekst zelf toont een open voorstel zoals Word dat doet: de passage doorgestreept, de nieuwe formulering er direct achter, met Accepteren en Afwijzen bij aanwijzen; wil je dat liever niet zien, zet dan Wijzigingen in de tekst tonen in de kop van de kolom uit. Verlaat je de notitie, dan blijft je onverzonden kopie bewaard; open je haar opnieuw, dan zit je weer in de modus. Een klik op een doorgehaalde passage of op de invoegpil in de tekst kiest de kaart van het voorstel — de kolom schakelt daarvoor naar Voorstellen en scrolt ernaartoe; een klik op de kaart springt naar de passage. Precies zoals bij opmerkingen. Verlaat je de notitie, de kluis of de app voordat je verzendt, dan blijft de kopie op dit apparaat bewaard: bij het volgende openen biedt Niet-verzonden voorstellen gevonden aan om verder te gaan of te verwerpen — is de notitie intussen veranderd, dan worden de blokken op hun plek teruggevonden en wat geen plek meer heeft, wordt als opmerking toegevoegd.

Taak maken maakt van een draad werk: Plainva legt de taak aan in de Standaard takendatabase — met haar sjabloon, haar opbergmap en haar gereed-kolom, precies zoals daar elke andere taak ontstaat. De eerste regel van de opmerking wordt de titel, het geciteerde stuk staat als citaat in de taak, en een koppeling leidt terug naar de notitie. De opmerking zelf blijft waar ze is en krijgt een antwoord dat de nieuwe taak noemt — en telt nog steeds als open: het werk is verhuisd, het gesprek niet. Is er geen standaard takendatabase ingesteld, dan zegt Plainva dat, in plaats van ergens een notitie aan te leggen. Het antwoord verschijnt meteen, zijn link naar de taak is klikbaar en de melding biedt Openen aan; het doorsturen naar een providerlijst gebeurt op de achtergrond.

Op de telefoon

Op de telefoon liggen dezelfde draden in een blad in plaats van een kolom, en een tik op het geciteerde stuk springt er in de notitie heen. Lezen, beantwoorden, oplossen en over voorstellen beslissen werkt daar net zo, en de ankers buiten de lopende tekst kun je er ook aanmaken — afbeelding inclusief uitsnede (met je vinger gesleept), diagram, tabelcel en eigenschap. Een eigenschapsregel open je daar met een lange druk in plaats van met een knop: de regel is zelf al een knop, en een knop daarin zou hem onbruikbaar maken. Een opmerking bij een passage begin je in de leesmodus vanuit de selectie: tekst markeren, dan Opmerking of Voorstellen in de balk erboven. Wijzigingen voorstellen werkt ook via het menu — Voorstellen in het menu van de notitie opent dezelfde modus met dezelfde band, en het blad toont de rondes onder Voorstellen met Alles toepassen en Alles afwijzen. Taak maken is er ook. Het blad heeft dezelfde kop, dezelfde kaarten, de schakelaar voor de inline-weergave en verwijderen; toepassen en afwijzen blijven daar in het blad, niet in de tekst. Een tik op een getinte passage of een voorstel in de tekst opent het blad op de bijbehorende kaart.

Meldingen en overzicht

Plainva kan je melden dat iemand iets heeft geschreven — Instellingen → Inhoud en structuur → Meldingen over opmerkingen. Het staat uit tot je het aanzet, en dat moment is de nullijn: wat er daarvoor was, wordt nooit alsnog gemeld, en het staat toch al in het overzicht. Je kiest waarover je bericht krijgt: Alleen vermeldingen, Wat mij aangaat (de standaard — vermeldingen, antwoorden in draden waarin je hebt geschreven, opmerkingen bij jouw notities en beslissingen over jouw voorstellen) of Alles. Twee dingen komen bij elke instelling door, omdat ze anders verloren gaan: wanneer een gast van een publicatie heeft teruggeschreven, en wanneer een voorstel op jouw beslissing wacht. Wat je zelf hebt geschreven, wordt je nooit gemeld. Eén bericht per ronde, niet één per opmerking; alleen wanneer er precies één nieuw is, worden de notitie en de persoon genoemd. Eén losse notitie zet je stil met de bel in de opmerkingenkolom, en een afgeronde draad meldt zich nooit meer.

Een melding verschijnt op het vergrendelscherm, en daarom staat de schakelaar Notitie en tekst in de melding tonen er direct naast. Zet je hem uit, dan zegt de melding alleen dat er iets is binnengekomen — geen naam, geen notitietitel, geen tekst. Is de vault vergrendeld, dan is er sowieso geen voorbeeld: de opmerking kwam versleuteld binnen en niets kan haar vooraf openen. Dat is geen fout, dat is de versleuteling die haar werk doet. Een klik op de melding opent de notitie en licht de bedoelde kaart op; zijn het er meerdere, dan leidt hij naar het overzicht. Op de telefoon komt de melding later dan op de desktop, en dat valt niet weg te bouwen: Plainva heeft geen server die een apparaat kan porren — dat zou betekenen dat een vreemde server verneemt wanneer wie welke notitie becommentarieerde. Een opmerking valt daarom op waar een apparaat toch al kijkt: in een synchronisatieronde. Op de desktop loopt die doorlopend; de telefoon merkt het bij het openen of bij terugkeer naar de voorgrond.

Openstaande opmerkingen verzamelt alle onopgeloste draden van de kluis op één plek — anders zou je elke notitie afzonderlijk moeten openen om te zien waar iets op je wacht. Op de desktop open je het overzicht via de actiebalk of het Opdrachtenpalet; op de telefoon is het een eigen onderdeel, bereikbaar via Onderdelen en desgewenst in de balk te zetten. Voor mij toont alleen de draden die jou met @ noemen — dezelfde regel als het label Noemt jou —, Alle toont elke openstaande draad. Een klik op een regel opent de notitie bij de becommentarieerde passage. Opgeloste draden vallen uit de lijst: het is een takenlijst, geen archief.

Meldt een gebundelde melding meerdere nieuwe opmerkingen, dan opent een klik erop het overzicht op het tabblad Nieuw — precies de draden die ze bedoelde; Alle en Voor mij staan ernaast.

Waar de opmerkingen staan

Zonder workspace staan de opmerkingen in de kluis onder .plainva/sync/, één bestand per apparaat, comments.<apparaat>.json — verzegeld als .enc zodra er een synchronisatie-wachtwoordzin is. Ze worden nooit in de notitie geschreven en geen antwoord belandt in haar versiegeschiedenis. Elk apparaat schrijft alleen zijn eigen bestand en leest ze allemaal; daarom botst er niets wanneer de map via Dropbox, iCloud, Syncthing, een netwerkshare of Git wordt gedeeld — de bestanden reizen mee als elk ander, en in een Git-kluis horen ze in de geschiedenis. Een Plainva-synchronisatieverbinding vervoert ze ook zelf. Alle apparaten horen dezelfde Plainva-versie te hebben: een oudere leest alleen het eerdere gedeelde bestand comments.json, dat nog wel gelezen maar niet meer geschreven wordt.

Komt het bestand van een ander apparaat via een vreemde synchronisatie aan, dan toont de desktop het zodra de map het meldt; de telefoon bij het volgende openen of bij terugkeer naar de voorgrond.

Heeft de kluis een synchronisatie-wachtwoordzin die op dit apparaat niet is ingevoerd, dan zijn de opmerkingen vergrendeld: kolom, blad en overzicht zeggen dat en bieden Ontgrendelen aan. Tot dan wordt niets gelezen of geschreven — een vergrendeld apparaat zet nooit een bestand in klare tekst naast het verzegelde.

Hernoem of verplaats je een notitie (of een hele map) in Plainva, dan gaan haar opmerkingen mee. Plainva onthoudt de verplaatsing ook voordat de eerste opmerking aankomt of terwijl de oudere geschiedenis vergrendeld is. Na opnieuw openen of ontgrendelen kunnen late opmerkingen de opgeslagen padwijzigingen volgen. Gebruik je de oude bestandsnaam voor een nieuwe notitie, dan blijven nieuwere opmerkingen bij die notitie.

Deze lokale gegevens bevatten alleen padwijzigingen en hun oorspronkelijke tijdstippen. Ze blijven behouden als een opmerkingenbestand beschadigd is of niet kan worden bijgewerkt; synchronisatie verstuurt de markeringen in de gebruikelijke opmerkingenbundel, versleuteld wanneer een wachtzin actief is. Als de lokale registratie zelf niet kan worden opgeslagen, blijft de hernoeming staan en waarschuwt Plainva je. Controleer de opslagruimte en bestandstoegang; opmerkingen kunnen onder de oude naam in Openstaande opmerkingen blijven staan.

Een opmerkingenbestand dat niet kan worden gelezen, wordt nooit overschreven: het eigen bestand van dit apparaat wordt ongewijzigd opzijgezet (comments.<apparaat>.broken-<tijd>.json), dat van een ander apparaat blijft waar het is. Plainva meldt de reden één keer en biedt Diagnose exporteren aan — paden en redenen, nooit de tekst van opmerkingen.

Gelijktijdige antwoorden, verplaatsingsmarkeringen en een lopende synchronisatie worden bij het schrijven samengevoegd. Een ontbrekend, leeg of ouder cloudbestand verwijdert geen eerder ontvangen opmerkingen. Bij het verbinden van een nieuw synchronisatiedoel worden ook oude lokale gegevens en opmerkingen van andere apparaten met hun oorspronkelijke ID’s overgedragen; dubbele kopieën verschijnen als dezelfde opmerking.

Voordat Plainva het beschadigde bestand van dit apparaat apart zet, leest het de volledige back-up en vergelijkt die met het origineel. Als dat mislukt, blijft het origineel behouden en worden nieuwe opmerkingen niet opgeslagen; Plainva meldt de back-upfout. Controleer de vrije ruimte en bestandstoegang en verstuur opnieuw. Niet-versleutelde bronnen worden pas verwijderd wanneer de volledige inhoud in een leesbare versleutelde kopie staat, zowel op dit apparaat als bij het synchronisatiedoel. Een bron die intussen verandert, blijft bewaard tot de volgende geslaagde synchronisatie.

Onvoltooide handelingen en tegenstrijdige beslissingen

Plainva bewaart op dit apparaat de voortgang van elke reactiehandeling. Als de tekst is opgeslagen maar de reactie nog niet is bijgewerkt, biedt een melding Opnieuw proberen. Opnieuw proberen gaat verder met de resterende stappen zonder opgeslagen tekst of latere invoer ongedaan te maken. Een gedeeltelijk verzonden voorstelronde gaat verder met dezelfde voorstellen; latere wijzigingen in je werkkopie blijven onverzonden.

Als de notitie vóór de tekstbevestiging is gewijzigd, open dan Tekst vergelijken. Vergelijk de geplande wijziging met de huidige tekst en bewerk de notitie zo nodig zelf. Opnieuw proberen controleert nogmaals; afwijkende tekst wordt nooit door de oude versie vervangen.

Als apparaten verschillende beslissingen melden, toont de kaart Tegenstrijdige beslissingen. Gebruik Beslissing bekijken om het voorstel met de huidige notitie te vergelijken. Bevestigen als toegepast of Bevestigen als afgewezen bevestigt deze tekst en vervangt alleen de hier al bekende beslissingen. Het voorstel wordt niet opnieuw ingevoegd. Een later ontvangen, eerder onbekende tegenbeslissing kan opnieuw een conflict tonen.

Oudere opmerkingen in een werkruimte

Desktop en mobiel gebruiken dezelfde opslag voor ondertekende opmerkingen in een versleutelde werkruimte. Offline geschreven opmerkingen blijven in het postvak UIT. Na een verzendfout kun je dezelfde opmerking opnieuw verzenden zonder al opgeslagen opmerkingen te verdubbelen.

Opmerkingen in de oude bestanden blijven bewaard en worden met beheer- en opmerkingsrechten geïmporteerd. Uit eerdere geschiedenis behoudt de oorspronkelijke naam en datum. Die vermeldingen bewijzen achteraf geen lidmaatschap van de werkruimte; de nieuwe handtekening bevestigt de import. Als rechten, de gesynchroniseerde doelnotitie of een geslaagde opslag ontbreken, blijft de oude opmerking zichtbaar. Antwoorden, verwijderen en suggestieacties blijven uitgeschakeld totdat het doel duurzaam is toegewezen. De import verstuurt de meldingen van de oude geschiedenis niet opnieuw.

Als alleen de oudere geschiedenis is vergrendeld, opent de ontgrendelactie de invoer van de synchronisatiewachtzin; nieuwe opmerkingen blijven beschikbaar. Als de werkruimte zelf is vergrendeld, opent de actie de beveiligingsinstellingen. Suggestiehandelingen die vóór de update zijn gestart, behouden hun opgeslagen voortgang en kunnen met de huidige rechten verdergaan. De import verwijdert de oorspronkelijke opmerkingsbestanden niet.